Έλα τώρα χέρι μου δεξί κείνο που σε πονεί δαιμονικά ζωγράφισέ το
αλλ' από πάνω βάλ' του Το ασήμωμα της Παναγίας
πόχουν τη νύχτα οι ερημιές μες στα νερά
του βάλτου


Δευτέρα, 26 Οκτωβρίου 2009

Στην άβυσσο

"Το ποίημα «Ελένη» παραπέμπει στο ομώνυμο έργο του Ευριπίδη, σύμφωνα με το οποίο η Ελένη δεν πήγε ποτέ στην Τροία‧ ο πόλεμος έγινε για ένα ομοίωμά της που έστειλαν οι θεοί. Ο Σεφέρης για να μιλήσει (μέσα από το προσωπείο του Τεύκρου, του εξόριστου από την πατρίδα του ιδρυτή της Σαλαμίνας της Κύπρου) για τη διάψευση που νιώθουν όσοι στρατεύτηκαν για την ελευθερία στον πρόσφατο πόλεμο, καταλήγοντας στις συγκαιρινές περιστάσεις της Κύπρου, που οι σύμμαχοι του πολέμου τής στερούν το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση".

Μεγάλος πόνος είχε πέσει στην Ελλάδα.
Τόσα κορμιά ριγμένα
στα σαγόνια της θάλασσας στα σαγόνια της γης
τόσες ψυχές
δοσμένες στις μυλόπετρες, σαν το σιτάρι.
Κι οι ποταμοί φουσκώναν μες στη λάσπη το αίμα
για ένα λινό κυμάτισμα για μια νεφέλη
μιας πεταλούδας τίναγμα το πούπουλο ενός κύκνου
για ένα πουκάμισο αδειανό, για μιαν Ελένη.
Κι ο αδερφός μου;
Αηδόνι αηδόνι αηδόνι,
τ' είναι θεός; τι μη θεός; και τι τ' ανάμεσό τους;

"Τ' αηδόνια δε σ' αφήνουνε να κοιμηθείς στις Πλάτρες".

Δακρυσμένο πουλί,
στην Κύπρο τη θαλασσοφίλητη
που έταξαν για να μου θυμίζει την πατρίδα,
άραξα μοναχός μ' αυτό το παραμύθι,
αν είναι αλήθεια πως αυτό είναι παραμύθι,
αν είναι αλήθεια πως οι άνθρωποι Δε θα ξαναπιάσουν
τον παλιό δόλο των θεών
αν είναι αλήθεια
πως κάποιος άλλος Τεύκρος, ύστερα από χρόνια,
ή κάποιος Αίαντας ή Πρίαμος ή Εκάβη
ή κάποιος άγνωστος, ανώνυμος που ωστόσο
είδε ένα Σκάμαντρο να ξεχειλάει κουφάρια,
δεν το 'χει μες στη μοίρα του ν' ακούσει
μαντατοφόρους που έρχουνται να πούνε
πως τόσος πόνος τόση ζωή
πήγαν στην άβυσσο
για ένα πουκάμισο αδειανό για μιαν Ελένη.
(απόσπασμα από το ποίημα "Ελένη", στ.42-68)

Ο Σεφέρης για νέους αναγνώστες, σελ. 245, 252-254, εκδ. Ίκαρος 2008

4 σχόλια:

Μαρια Νικολαου είπε...

Λατρεμένος Σεφερης.
Υπεροχες οι λεξεις του παντα

Καλημερα και καλη γλυκια βδομαδα Ελενα :)

Έλενα είπε...

Καλημέρα Μαρία μου...

ό,τι και να πω πάνω στα λόγια του, μου φαίνονται τόσο λίγα...ούτε μπορούν να αποτυπώσουν όσα αισθάνομαι βαθειά μέσα μου...

"αν είναι αλήθεια...πως τόσος πόνος τόση ζωή, πήγαν στην άβυσσο, για ένα πουκάμισο αδειανό.."

προφήτηs είπε...

αν κ δεν έχω διαβάσει ποτέ το συγκεκριμένο ποίημα, θα το ψάξω... αλλά φαίνεται ξεχωριστό, ιδιαίτερο...

μοναδική επιλογή όπως πάντα..

Έλενα είπε...

Τόσο εκφραστική η ποίηση του Σεφέρη...τέτοια ένταση πίσω απ' όλες τις λέξεις που με τόση σοφία έχει επιλέξει...

Κι έβαλα όλο το πλαίσιο γύρω απ' το οποίο γράφτηκε για να ιδωθεί μ' αυτόν τον τρόπο, για τους πόνους των Ελλήνων, για τη ματαιότητα του πολέμου, για τις "τόσες ψυχές δοσμένες στις μυλόπετρες, σαν το σιτάρι"...

Καλή σου μέρα προφήτη και σ' ευχαριστώ!